Sốt xuất huyết là gì 2020: Nguyên nhân, cách điều trị [Chi tiết a-z]

Ở Việt Nam, năm 2016 số ca mắc bệnh sốt xuất huyết đã tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Có người mắc bệnh như nhưng nhẹ qua vài ngày là khỏi nhưng cũng có những ca mắc bệnh nặng dẫn đến tử vong khiến con người không khỏi lo lắng và thờ ơ trước căn bệnh này. Vậy đâu là nguyên nhân gây nên dịch bệnh thì mời mọi người hãy tìm hiểu qua bài viết này.

Sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là một loại bệnh gây sốt bởi các loại virus qua một vật trung gian đó chính là muỗi vằn. Một số loại virus gây bệnh phổ biến như virus Dengue, virus Hanta, virus Lassa, virus Ebola và virus Marburg. Chúng hầu hết  lây nhiễm qua người qua một vật chủ trung gian và muỗi là vật chủ tốt nhất vì chúng hút máu người, và còn có thể lây nhiễm trực tiếp từ người sang người.

Các loại virus kí sinh trong vật chủ trung gian nên tùy đặc tính của vật chủ mà phân bố. Ví dụ như vật chủ là muỗi vằn thì theo đặc tính của muỗi chúng sẽ sinh sôi nảy nở ở những nơi ẩm thấp. Virus Dengue thường xuất hiện ở những nơi có khí hậu nhiệt đới hay cận nhiệt đới, virus Ebola, Marburg thì lưu hành chủ yếu ở một số nơi thuộc Châu Phi. Tuy nhiên, với sự phát triển của giao thông vận tải và du lịch dẫn đến sự lan truyền virus ra nhiều nơi trên thế giới, khiến cho bệnh không còn phân bố ở giới hạn một vùng nữa.

Chúng lây nhiễm thông qua các vật chủ trung gian, với các loài như muỗi, ve… thì lây qua đường chích, đốt, còn nếu là vật chủ là vật nuôi thì có thể bị lây nhiễm khi đang chăm sóc hay giết mổ. Các virus như Ebola, Marburg, hay Lassa có thể lây nhiễm từ người sang người, tốc độ lây lan rất cao và tỉ lệ tử vong lên đến 90%.

Do đặc điểm địa lí, khí hậu khác nhau, bệnh sốt xuất huyết xuất hiện quanh năm ở miền Bắc và Tây Nguyên, từ tháng 4-11, những tháng khác ít xảy ra vì thời tiết lạnh, ít mưa, không thích hợp cho muỗi sinh sản. Bệnh sốt xuất huyết phát triển nhiều nhất vào các tháng 7 -10 trong năm.

Với đặc tính thích sống ở những nơi ẩm thấp nên muỗi thường đẻ trứng vào những nơi ẩm ướt như ao hồ, lu nước, bồn hoa hoặc bất cứ dụng cụ chứa nước nào, chúng sinh sản tốt nhất vào mùa mưa và truyền bệnh sau khi hút máu người bệnh từ 8-10 ngày.

Nguyên nhân dẫn đến tử vong: bệnh nhân không được điều trị đúng cách hoặc điều trị muộn có thể làm giảm yếu tố đông máu, suy gan, suy thận, suy hô hấp, rối loạn thần kinh, trụy tim mạch dẫn đến tử vong nhanh. Ngoài ra còn có gặp phải biến chứng tràn dịch màn phổi, máu đọng trong thận.

Triệu chứng: các triệu chứng của loại bệnh này gây ra rất đa dạng, dấu hiệu dễ thấy nhất đó chính là bị sốt cao, chóng mặt, mệt mỏi, đau nhức khắp người.

Triệu chứng bắt đầu đột ngột với sốt cao 39 – 40 độ trong vòng 5 – 7 ngày kèm theo đau đầu chóng mặt, nôn mửa, đau hốc mắt, các cơ xương trở nên nhức mỏi. Sau đó sẽ có những triệu chứng xuất huyết dưới da (các châm đỏ), chảy máu chân răng, chảy máu mũi…

Sau đó sẽ có hiện tượng xuất huyết dưới da, chấm đỏ ở tay chân, bụng , ở một vài trường hợp thì có triệu chứng xuất huyết ở niêm mạc như mũi, miệng, nặng hơn thì sẽ xuất huyết ở đường tiêu hóa, biểu hiện là ói ra máu hoặc là đi cầu phân đen.

Nặng hơn có thể gây sốc, hôn mê và thậm chí là tử vong, nên nếu cảm thấy bệnh trở nặng hơn thì nên đưa đến cơ sở cấp cứu gần nhất.

Điều trị: Bệnh sốt xuất huyết tuy rất nguy hiểm, gây nên những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí là mạng sống con người, thế nhưng nếu phát hiện sớm và có chế độ chăm sóc, điều trị đúng cách từ phía bệnh viện, cũng như người thân trong gia đình sẽ giúp người bệnh mau chóng hồi phục và ngăn chặn được những hiệu quả đáng tiếc có thể xảy ra. Sau đây là các cách xử lí nhanh nếu có triệu chứng nhẹ.

–  Uống thuốc hạ sốt, bù dịch oresol

–  Bổ sung các loại nước trái cây, nước dừa cam chanh, hỗ trợ vitamin C để tăng sức đề kháng

–  Ăn thức ăn loãng, dễ hấp thu chất dinh dưỡng

Nếu bệnh nhân có các dấu hiệu sốt cao liên miên, co giật thì phải đưa đến cơ sở cấp cứu gần nhất để làm các xét nghiệm theo chẩn đoán của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng các phương pháp chữa trị dân gian làm chậm trễ điều trị và bệnh càng thêm nặng.

Sốt xuất huyết nên ăn gì?

Ai cũng biết gần đây sốt xuất huyết là một căn bệnh trở thành mối đe dọa của con người vì tốc độ lây lan nhanh của nó. Chúng ta thường bị nhiễm bệnh thông qua một vật chủ trung gian mang virus nhiễm bệnh, phổ biến nhất là muỗi vằn.

Hiện nay bệnh vẫn chưa có vaccine phòng hay chữa bệnh nên chúng ta phải hết sức cẩn thận với môi trường sống. Vậy với những người bị nhiễm bệnh, chúng ta cần ăn gì hay kiêng gì để tránh bệnh trở nặng, hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nhé.

Uống thật nhiều nước: triệu chứng đầu tiên của người sốt xuất huyết là bị sốt cao dẫn đến mất nước. Chúng ta cần bổ sung gấp lượng nước mà cơ thể đã mất, bạn có thể uống bổ sung điện giải oserol để bù nước. Oresol có chứa nhiều khoáng chất có lợi cho cơ thể , dễ hấp thu.

Thực phẩm giàu vitamin A: khi bị sốt cao, cơ thể chúng ta vừa mất nước vừa chóng mặt, mệt mỏi dẫn đến khó ăn. Chúng ta cần bổ sung thể lực để có thể chống lại virus bằng cách ăn những thực phẩm giàu chất đạm như các thức ăn động vật, trứng, sữa, rau củ màu vàng, rau màu xanh thẫm cũng giàu tiền tố vitamin A. Khi đề kháng yếu sẽ dẫn đến tình trạng xấu hơn của bệnh.

Bên cạnh đó, chúng ta cũng chú ý những thức ăn giàu kẽm giúp tăng cường miễn dịch, có trong hải sản, thịt bò, thịt gà…

Thức ăn dạng lỏng: người bệnh nên ăn các loại thức ăn dễ và nhanh hấp thu như cháo, súp, sữa, có nhiều dinh dưỡng lại dễ tiêu hóa, không nên ăn cơm và các thực phẩm cứng khó tiêu hóa. Các bữa ăn phụ thì có thể dùng sữa chua.

Nước uống trái cây: khi bị sốt xuất huyết, nặng hơn đó chính là tình trạng bị sốc và xuất huyết trong nội tạng. Chúng ta cần bổ sung vitamin C để giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm tình trạng xuất huyết, giúp tiêu hóa và kháng thể phục hồi nhanh. Vitamin C có nhiều trong nước cam, chanh,… nên uống những loại thức uống này để người bệnh có thể hồi phục nhanh hơn.

Ngoài ra, còn có các loại trái cây khác như lựu chống lại các vi khuẩn vì có hàm lượng  flavonoid polyphenolic và các chất oxi hóa tăng cường hệ miễn dịch, còn có cả các loại nước ép rau củ cũng chứa đủ các loại khoáng chất giúp chống lại virus.

Tránh thức uống có gas: hầu hết các loại thức uống đóng chai có chứa ga và nhiều đường, cơ thể hấp thu đường sẽ làm cho các bạch cầu trở tiêu diệt vi khuẩn trở nên chậm chạp dẫn đến thời gian khỏi bệnh kéo dài. Ngoài ra nên tránh các thức uống có chưa caffeine.

Tránh đồ ăn cay nóng: lúc bị bệnh, thân nhiệt cơ thể tăng cao do sốt, sức đề kháng yếu, thức ăn cay nóng chứa ớt, tỏi, gừng,… ăn vào sẽ khó tiêu hóa dẫn đến thân nhiệt lại cao hơn làm cho bệnh nhân khó hồi phục và trở nặng hơn. Lưu ý bệnh nhân đang trong quá trình theo dõi xuất huyết nội tạng không nên ăn các loại thức ăn sẫm màu, màu nâu, nhiều gia vị, dầu mỡ.

Tránh các loại trà: trà là thức uống để tỉnh táo, cơ thể chúng ta cần hấp thu nhiều dưỡng chất và nghỉ ngơi, uống nhiều trà sẽ làm kích thích não, còn làm tăng thêm nhiệt độ trong cơ thể, do đó thuốc hạ sốt sẽ không còn tác dụng.

Đối với người mắc sốt xuất huyết giảm tiểu cầu

–  Bổ dung đủ chất đam, bổ sung 0.8 -1g protein/kg cân nặng/ngày.

–  Ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin A, B, axit folic.

–  Nên ăn các đồ ăn không chế biến quá kỹ.

–  Tránh tất cả các loại thực phẩm tinh chế và chế biến đường chất ngọt nhân tạo, thức ăn nhanh và đồ uống có ga.

Sức khỏe là quan trọng nhất, khi bị bệnh chúng ta cần nhất đó là chú trọng về chế độ ăn uống dinh dưỡng cho người bệnh để có thể phục hồi sức khỏe một cách nhanh nhất vì sốt xuất huyết là mối đe dọa với con người ở mọi nơi, là một căn bệnh có thể dẫn tới tử vong và ai cũng có thể mắc bệnh.

Các cách phòng chống sốt xuất huyết

Dọn dẹp môi trường sống: môi trường xung quanh nơi ở chúng ta rất đáng quan tâm vì chúng ảnh hưởng đến cả sức khỏe chúng ta. Mọi người cần nâng cao ý thức không xả rác bừa bãi, đổ nước ra ngoài làm ứ đọng nước ở các khe rãnh, điều này cũng rất có lợi để muỗi sinh sản.

Trong nhà, các góc tối khe hẹp phải được dọn dẹp thường xuyên hạn chế muỗi hoạt động. Xua đuổi các loài gặm nhấm như gián, chuột,… vì chúng cũng có thể là tác nhân mang mầm bệnh. Không treo các loại quần áo còn ẩm hoặc tối màu trong nhà vì chúng sẽ thu hút muỗi đến đậu ở đó.

Tiêu diệt lăng quăng, bọ gậy: tại Việt Nam, tình trạng thiếu nguồn cung cấp nước sạch ở vùng nông thôn, hệ thống xử lí nước thải kém, điều kiện nhà ở thiếu vệ sinh, trữ nước không đảm bảo đồng nghĩa với việc người dân phải chứa nước ở gần nhà để sử dụng. Điều này còn làm tăng mật độ vectơ truyền bệnh sốt xuất huyết.

Muỗi vằn thường đẻ trứng ở những nơi có nước hoặc ẩm thấp. Chúng ta không nên để những vật dụng chứa nước xung quanh nhà. Các chậu, lu, bể nước phải thường xuyên được cọ rửa và được đậy kín hạn chế sự phát triển của bọ gậy.

Sử dụng thuốc diệt côn trùng: hiện nay trên thị trường có rất nhiều sản phẩm diệt côn trùng, chúng ta nên chọn các loại thuốc diệt muỗi có nhãn hiệu bao bì đáng tin để sử dung để không ảnh hưởng đến sức khỏe.

Phối hợp với chính quyền địa phương phun thuốc diện rộng nếu nơi ở của bạn có dấu hiệu của dịch bệnh. Tích cực hưởng ứng các phong trào bảo vệ môi trường ở địa phương.

Tránh bị muỗi đốt: người bệnh hay người lành muốn tránh muỗi đốt thì hãy ngủ trong màn để tránh muỗi tiếp xúc với người làm lây lan cho người khác. Đối với trẻ em thì cho trẻ mặc áo tay dài và ngủ trong màn, sử dụng các loại kem bôi để chống muỗi hoặc các thiết bị điện diệt muỗi, đuổi muỗi.

Giữ vệ sinh cơ thể: không nên để cơ thể ra quá nhiều mồ hôi vì mùi mồ hôi của bạn sẽ thu hút muỗi đến đốt, hãy giữ cho cơ thể bạn sạch sẽ và mát mẻ.

Giáo dục cộng đồng: các vùng nông thôn, miền múi cần được phổ cập các thông tin về nguy cơ của bệnh, các phương pháp phòng bệnh cũng như khả năng nhận biết bệnh để áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả. Các phụ huynh ở thành thị cũng không nên thờ ơ vì muỗi thường sinh trưởng ở các đô thị rất nhiều do các hồ nước nhân tạo, sông ngòi.

Nếu có dấu hiệu của bệnh thì phải nhanh chóng đến các cơ sở y tế để chẩn đoán tránh lây lan cho người khác và làm bệnh trở nặng hơn. Chúng ta cần phải học cách tự bảo vệ, chăm sóc bản thân trước những nguy cơ gây bệnh sốt xuất huyết vì đây là căn bệnh bất cứ ai cũng có thể mắc phải.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *